Thông tư 58/2026/TT-BTC: Những điểm đáng chú ý về chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Doanh nghiệp siêu nhỏ là nhóm doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam, tuy nhiên cũng là nhóm gặp nhiều khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về tổ chức bộ máy kế toán và thực hiện chế độ báo cáo theo quy định pháp luật.

Nhằm giảm gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC quy định chế độ kế toán áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là việc đơn giản hóa các yêu cầu về nhân sự kế toán và chế độ báo cáo tài chính.

1. Cơ sở pháp lý:

- Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14;

- Nghị định số 80/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa;

- Thông tư số 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ.

2. Nội dung

2.1. Doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định như thế nào?

Theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 và Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định dựa trên các tiêu chí về:

• Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm;
• Tổng doanh thu của năm;
• Tổng nguồn vốn của doanh nghiệp.

Việc xác định đúng quy mô doanh nghiệp là căn cứ để doanh nghiệp được áp dụng các chính sách hỗ trợ và chế độ kế toán đơn giản hóa theo quy định.

2.2. Doanh nghiệp siêu nhỏ có bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng không?

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 58/2026/TT-BTC là doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư này không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Quy định này xuất phát từ thực tế nhiều doanh nghiệp siêu nhỏ có quy mô nhân sự hạn chế, số lượng chứng từ và nghiệp vụ kế toán phát sinh không nhiều. Nếu phải bố trí kế toán trưởng theo mô hình tương tự doanh nghiệp lớn sẽ làm tăng đáng kể chi phí vận hành.

Nhờ quy định mới, doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn phương án tổ chức công tác kế toán phù hợp với nhu cầu thực tế, qua đó giảm áp lực về nhân sự và chi phí quản lý.

Tuy nhiên, việc không bắt buộc bố trí kế toán trưởng không đồng nghĩa doanh nghiệp được miễn thực hiện công tác kế toán. Theo Luật Kế toán năm 2015, mọi doanh nghiệp đều có trách nhiệm tổ chức công tác kế toán và bảo đảm tính trung thực, đầy đủ của thông tin tài chính.

Do đó, dù không bắt buộc phải có kế toán trưởng, doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn phải:

• Ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh;
• Quản lý và lưu trữ chứng từ kế toán;
• Theo dõi doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động kinh doanh;
• Thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế;
• Cung cấp thông tin khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Trên thực tế, doanh nghiệp có thể bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán để thực hiện các công việc cần thiết.

2.3. Doanh nghiệp siêu nhỏ có bắt buộc phải lập báo cáo tài chính để nộp cơ quan nhà nước không?

Bên cạnh việc đơn giản hóa yêu cầu về nhân sự kế toán, Thông tư 58/2026/TT-BTC còn có quy định đáng chú ý liên quan đến báo cáo tài chính. Theo đó, doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải lập báo cáo tài chính để nộp cho cơ quan nhà nước, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Đây được xem là bước thay đổi đáng kể so với quan niệm phổ biến trước đây khi nhiều doanh nghiệp cho rằng báo cáo tài chính luôn là hồ sơ bắt buộc phải lập và nộp định kỳ. Quy định mới góp phần giảm bớt các thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhất trong nền kinh tế.

Mặc dù được đơn giản hóa nghĩa vụ báo cáo, doanh nghiệp vẫn cần quản lý đầy đủ tình hình tài chính của mình. Việc không bắt buộc nộp báo cáo tài chính trong một số trường hợp không có nghĩa doanh nghiệp được bỏ qua việc theo dõi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Doanh nghiệp vẫn cần:

• Quản lý doanh thu và chi phí;
• Theo dõi công nợ;
• Kiểm soát dòng tiền;
• Lưu trữ hồ sơ kế toán;
• Chuẩn bị tài liệu phục vụ thanh tra, kiểm tra khi cần thiết.

Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp.

2.4. Ý nghĩa của quy định mới đối với doanh nghiệp siêu nhỏ

Có thể thấy, Thông tư 58/2026/TT-BTC đang tiếp cận theo hướng quản lý phù hợp với quy mô doanh nghiệp thay vì áp dụng đồng nhất cho mọi loại hình doanh nghiệp. Các quy định mới mang lại nhiều lợi ích như:

• Giảm chi phí thuê hoặc bố trí kế toán trưởng;
• Giảm khối lượng công việc hành chính;
• Đơn giản hóa chế độ kế toán;
• Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mới thành lập;
• Khuyến khích hoạt động sản xuất, kinh doanh và khởi nghiệp.

Đây cũng là xu hướng cải cách được Nhà nước thúc đẩy trong những năm gần đây nhằm nâng cao môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

2.5. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC?

Mặc dù được hưởng cơ chế đơn giản hóa, doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn cần lưu ý:

• Xác định đúng điều kiện để được áp dụng chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ;
• Không nhầm lẫn giữa việc miễn bố trí kế toán trưởng với việc miễn thực hiện công tác kế toán;
• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định;
• Lưu giữ chứng từ, sổ sách kế toán theo thời hạn luật định;
• Sẵn sàng cung cấp hồ sơ khi cơ quan nhà nước có yêu cầu.

Việc hiểu sai hoặc áp dụng sai chế độ kế toán có thể dẫn đến các rủi ro trong quá trình thanh tra, kiểm tra hoặc quyết toán thuế.

Có thể thấy, Thông tư 58/2026/TT-BTC đã tạo ra cơ chế kế toán linh hoạt hơn cho doanh nghiệp siêu nhỏ thông qua việc không bắt buộc bố trí kế toán trưởng và giảm yêu cầu lập báo cáo tài chính để nộp cơ quan nhà nước trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, đây không phải là cơ chế miễn trừ hoàn toàn nghĩa vụ kế toán. Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ việc ghi chép, lưu trữ chứng từ, quản lý tài chính và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.

Việc nắm rõ các quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng hiệu quả chính sách hỗ trợ của Nhà nước, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

Quý Khách hàng có thể tham khảo một số nội dung liên quan sau đây: DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN LÀ GÌ? ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN THEO QUY ĐỊNH MỚI NHẤT 2026? | KHÔNG PHẢI LÀ CỔ ĐÔNG/THÀNH VIÊN GÓP VỐN CỦA DOANH NGHIỆP CÓ THỂ TRỞ THÀNH CHỦ SỞ HỮU HƯỞNG LỢI CỦA DOANH NGHIỆP HAY KHÔNG?

UY TÍN – CHẤT LƯỢNG – HIỆU QUẢ CAO là những giá trị chúng tôi mang tới cho Quý khách hàng. Đáp lại những giá trị đó là những phản hồi tích cực đã mang lại động lực cho Khánh An phát triển như ngày hôm nay.

Trên đây là nội dung tư vấn của chúng tôi về Thông tư 58/2026/TT-BTC: Những điểm đáng chú ý về chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Mọi thắc mắc, Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với Công ty tư vấn Khánh An chúng tôi để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện một cách nhanh gọn, hiệu quả.

Thông tin liên hệ:

CÔNG TY LUẬT TNHH KHÁNH AN BUSINESS LAW

Hotline: 097.652.9499 

Địa chỉ: Toà nhà 88 Tô Vĩnh Diện, phường Khương Đình, Hà Nội

Web: khanhanlaw.com

Email: Info@khanhanlaw.net