Những điều cần biết về liên danh nhà thầu

Trong các dự án xây dựng quy mô lớn hoặc có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, việc một doanh nghiệp đơn lẻ “gánh” toàn bộ khối lượng công việc đôi khi không còn là phương án tối ưu. Khi đó, liên danh nhà thầu trở thành giải pháp hiệu quả, cho phép nhiều doanh nghiệp cùng hợp tác, bổ sung năng lực cho nhau và nâng cao khả năng trúng thầu cũng như triển khai dự án. Tuy nhiên, đằng sau sự kết hợp này là hàng loạt vấn đề pháp lý, trách nhiệm và cơ chế phối hợp cần được xác định rõ ràng ngay từ đầu.

Vậy liên danh nhà thầu thực chất là gì? Khi tham gia liên danh, các bên cần lưu ý những yếu tố nào về thỏa thuận, phân chia công việc, trách nhiệm pháp lý và quyền lợi? Nếu không hiểu đúng và chuẩn bị kỹ, liên danh có thể trở thành “con dao hai lưỡi”, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình thực hiện dự án. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm bắt đầy đủ những điều cần biết về liên danh nhà thầu, từ đó có định hướng đúng đắn khi tham gia hoặc thiết lập mô hình hợp tác này.

Liên danh và liên doanh trong đấu thầu: Hiểu sao cho đúng?

Trong hoạt động đấu thầu xây dựng theo quy định hiện hành tại Nghị định 175/2024/NĐ-CP, hình thức liên danh nhà thầu được sử dụng phổ biến, trong khi “liên doanh” thường bị hiểu nhầm hoặc sử dụng không chính xác trong bối cảnh đấu thầu.

1. Liên danh nhà thầu là gì?

Liên danh nhà thầu là hình thức từ hai hoặc nhiều nhà thầu cùng tham gia một gói thầu trên cơ sở một hồ sơ dự thầu chung, trong đó các thành viên liên danh cùng chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng theo phạm vi công việc đã được phân chia rõ trong thỏa thuận liên danh.

Theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP, trong trường hợp nhà thầu nước ngoài tham gia tại Việt Nam, việc liên danh với nhà thầu Việt Nam là một yêu cầu quan trọng nhằm:

• Đảm bảo năng lực thực hiện gói thầu;
• Tăng cường chuyển giao và phối hợp kỹ thuật;
• Xác định rõ trách nhiệm của từng thành viên trong liên danh.

Về bản chất, liên danh không tạo ra pháp nhân mới, mà chỉ là sự hợp tác giữa các nhà thầu để cùng thực hiện một hợp đồng xây dựng cụ thể.

2. Liên doanh là gì?

Liên doanh là hình thức hợp tác kinh doanh trong đó các bên góp vốn để thành lập một pháp nhân mới nhằm thực hiện một hoặc nhiều mục tiêu kinh doanh.

Khác với liên danh trong đấu thầu, liên doanh:

• Có tư cách pháp nhân độc lập;
• Hoạt động như một doanh nghiệp mới;
• Không chỉ giới hạn trong một gói thầu cụ thể.

Trong lĩnh vực xây dựng theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP, liên doanh không phải là hình thức bắt buộc trong đấu thầu, mà chủ yếu mang tính đầu tư – kinh doanh dài hạn.

Thỏa thuận liên danh trong đấu thầu

Trước khi tham dự thầu, các nhà thầu phải ký thỏa thuận liên danh, là văn bản xác định:

• Vai trò và trách nhiệm của từng thành viên;
• Phạm vi công việc được phân chia;
• Tỷ lệ giá trị công việc đảm nhận;
• Nhà thầu đứng đầu liên danh và đại diện làm việc với chủ đầu tư.

Theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP, đối với đấu thầu qua mạng, thỏa thuận liên danh được thực hiện trực tiếp trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, có giá trị pháp lý tương đương văn bản ký kết và được xác thực bằng chữ ký số.

Quy định về tỷ lệ liên danh

Pháp luật hiện hành không quy định một tỷ lệ cố định cho liên danh. Tuy nhiên, tỷ lệ này phải được xác định trên cơ sở:

• Phân chia khối lượng và phạm vi công việc thực tế;
• Năng lực, kinh nghiệm và tài chính của từng thành viên;
• Yêu cầu của hồ sơ mời thầu, đặc biệt là hợp đồng tương tự.

Tỷ lệ liên danh cần đảm bảo mỗi thành viên:

• Đủ năng lực thực hiện phần việc được giao;
• Chịu trách nhiệm tương ứng với giá trị công việc đảm nhận.

Cách xác định tỷ lệ liên danh trong thực tế

1. Dựa trên hợp đồng tương tự

Cách phổ biến nhất là so sánh:

• Giá trị hợp đồng tương tự yêu cầu trong hồ sơ mời thầu;
• Giá trị hợp đồng tương tự mà từng nhà thầu đã thực hiện.

Ví dụ:

• Hồ sơ mời thầu yêu cầu hợp đồng tương tự: 10 tỷ đồng
• Doanh nghiệp A từng thực hiện: 6 tỷ đồng

→ Doanh nghiệp A có thể đảm nhận khoảng 60% giá trị gói thầu

 → Đối tác liên danh đảm nhận khoảng 40%

Cách xác định này giúp đảm bảo tính phù hợp giữa năng lực thực tế và yêu cầu hồ sơ mời thầu.

2. Dựa trên phân chia hạng mục công việc

Trong trường hợp gói thầu được chia theo hạng mục kỹ thuật, tỷ lệ liên danh có thể xác định theo từng phần việc.

Ví dụ:

• Gói thầu 10 tỷ đồng
• Hạng mục X, Y chiếm 25% giá trị (2,5 tỷ đồng)

Nếu một thành viên không đủ năng lực thực hiện, cần bố trí nhà thầu khác trong liên danh đảm nhận phần việc này, với điều kiện đáp ứng yêu cầu về năng lực tương ứng.

Phân biệt “liên danh nhà thầu” và “nhà thầu liên danh”

Trong thực tế pháp lý, hai thuật ngữ này thường được sử dụng chưa thống nhất, tuy nhiên có thể hiểu theo cách sau để phù hợp với tinh thần Nghị định 175/2024/NĐ-CP:

• Liên danh nhà thầu: là tổ hợp các nhà thầu cùng tham gia một gói thầu với tư cách một chủ thể dự thầu thống nhất, đứng tên chung trong hồ sơ dự thầu và hợp đồng.
• Nhà thầu liên danh: là từng thành viên cụ thể trong liên danh, thực hiện phần công việc được phân chia và chịu trách nhiệm trong phạm vi đó.

Theo cách hiểu thống nhất trong thực tiễn quản lý xây dựng:

• Liên danh = chủ thể dự thầu chung
• Thành viên liên danh = từng nhà thầu trong liên danh

Cách hiểu này giúp làm rõ trách nhiệm pháp lý, thuận lợi trong ký kết hợp đồng, bảo lãnh thực hiện hợp đồng và quản lý chất lượng công trình theo đúng quy định của Nghị định 175/2024/NĐ-CP.

Kết luận

Liên danh nhà thầu là một mô hình hợp tác mang lại nhiều lợi thế về năng lực, kinh nghiệm và cơ hội tiếp cận các dự án lớn. Tuy nhiên, hiệu quả của liên danh không chỉ phụ thuộc vào “sức mạnh tổng hợp”, mà còn nằm ở cách các bên thiết lập thỏa thuận và thực hiện trách nhiệm của mình một cách minh bạch, nhất quán.

Trong thực tế, không ít liên danh gặp khó khăn do thiếu rõ ràng trong phân chia công việc, quyền hạn và nghĩa vụ, dẫn đến xung đột hoặc ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Vì vậy, việc nắm vững các nguyên tắc pháp lý, xây dựng thỏa thuận liên danh chặt chẽ và lựa chọn đối tác phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công. Khi được tổ chức bài bản, liên danh không chỉ là giải pháp tình thế mà còn trở thành chiến lược dài hạn giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế và phát triển bền vững trong ngành xây dựng.

Giới thiệu về dịch vụ Công ty Luật TNHH Khánh An Business Law 

Khánh An tự hào là một trong những Công ty Luật uy tín cung cấp dịch vụ luật tại Việt Nam. Chúng tôi cam kết mang đến cho Quý Khách hàng các giải pháp pháp lý toàn diện và hiệu quả, đáp ứng đầy đủ nhu cầu và yêu cầu của từng doanh nghiệp cũng như cá nhân.

Dịch vụ hỗ trợ Giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài từ Luật Khánh An

Việc nắm bắt các thay đổi mới nhất tại Nghị định 175/2024/NĐ-CP là rất quan trọng để tránh rủi ro pháp lý. Công ty Luật Khánh An Business Law với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, dẫn dắt bởi Thạc sĩ Luật sư Hương, cam kết đồng hành cùng các nhà thầu quốc tế:

• Tư vấn chi tiết điều kiện và thủ tục theo Nghị định 175 mới nhất.
• Hỗ trợ soạn thảo, hoàn thiện hồ sơ liên danh, thầu phụ và hợp pháp hóa lãnh sự.
• Đại diện thực hiện thủ tục tại Sở Xây dựng trên toàn quốc.
• Tư vấn cho Nhà thầu trong quá trình hoạt động tại Việt Nam

Giá trị cốt lõi của Khánh An

Chúng tôi luôn hướng tới 3 giá trị cốt lõi: UY TÍN – CHẤT LƯỢNG – HIỆU QUẢ CAO. Những giá trị này không chỉ là kim chỉ nam trong hoạt động của chúng tôi mà còn là động lực để chúng tôi không ngừng phát triển. Chúng tôi tự hào khi nhận được những phản hồi tích cực từ Quý Khách hàng, điều này khẳng định chất lượng dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.

Khánh An sẽ tiếp tục nỗ lực hết mình để mang đến dịch vụ luật tốt nhất, đồng hành cùng sự phát triển bền vững của Quý Khách hàng.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

CÔNG TY LUẬT TNHH KHÁNH AN BUSINESS LAW

Address: 88 To Vinh Dien, Khuong Dinh, Ha Noi

Hotline: 097.652.9499 

Web: Khanhanlaw.com

Email: Info@khanhanlaw.net

Rất hân hạnh được hợp tác cùng Quý khách!