Hoạt động giám định hàng hóa đòi hỏi tổ chức thực hiện có năng lực chuyên môn, làm việc khách quan và đưa ra kết quả dựa trên yêu cầu, phương pháp phù hợp. ISO/IEC 17020 là tiêu chuẩn quốc tế quy định các yêu cầu đối với tổ chức thực hiện hoạt động giám định, góp phần nâng cao tính nhất quán và độ tin cậy của kết quả. Đối với tổ chức hoạt động tại Việt Nam, việc áp dụng tiêu chuẩn cần được xem xét cùng các quy định pháp luật liên quan. Khánh An Business Law sẽ phân tích vai trò của tiêu chuẩn và những điểm tổ chức giám định cần lưu ý khi thực hiện thủ tục đăng ký hoạt động.
ISO/IEC 17020 là tiêu chuẩn về yêu cầu đối với năng lực, tính khách quan và hoạt động nhất quán của các tổ chức thực hiện giám định. Đối tượng giám định có thể là sản phẩm, vật liệu, quá trình, cơ sở lắp đặt hoặc các đối tượng khác thuộc phạm vi công việc của tổ chức. Việc giám định nhằm xem xét đối tượng và xác định mức độ phù hợp với các yêu cầu được quy định trong tiêu chuẩn, quy chuẩn, hợp đồng hoặc tài liệu kỹ thuật có liên quan.
Trong lĩnh vực hàng hóa, tiêu chuẩn có ý nghĩa đối với cách tổ chức xây dựng quy trình, bố trí nhân sự, kiểm soát hoạt động chuyên môn và lập báo cáo kết quả. Tuy nhiên, ISO/IEC 17020 không phải giấy phép kinh doanh hay giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giám định do cơ quan nhà nước cấp.
Cần lưu ý rằng ISO đã công bố phiên bản ISO/IEC 17020:2026 vào tháng 3/2026, thay thế phiên bản quốc tế năm 2012. Khi triển khai tại Việt Nam, tổ chức cần kiểm tra phiên bản tiêu chuẩn quốc gia tương ứng và yêu cầu pháp lý áp dụng cho thủ tục cụ thể, không mặc nhiên cho rằng mọi quy định trong phiên bản mới đã tự động được viện dẫn trong toàn bộ thủ tục hành chính trong nước.
Một tổ chức giám định cần có nhân sự hiểu rõ đặc tính của hàng hóa, yêu cầu kỹ thuật liên quan và phương pháp thực hiện công việc. ISO/IEC 17020 đặt ra yêu cầu về năng lực của tổ chức và người tham gia giám định, qua đó giúp tổ chức xác định yêu cầu chuyên môn, phân công trách nhiệm và theo dõi năng lực nhân sự.
Trong thực tế, giám định các loại hàng hóa khác nhau có thể đòi hỏi kiến thức và phương pháp khác nhau. Nếu nhân sự không hiểu rõ đối tượng hoặc sử dụng phương pháp không phù hợp, kết quả có thể không phản ánh đúng tình trạng hàng hóa. Vì vậy, tổ chức cần bảo đảm người thực hiện có năng lực tương ứng với công việc được giao.
Kết quả giám định có thể được sử dụng để phục vụ quản lý chất lượng, giải quyết yêu cầu hợp đồng hoặc làm căn cứ cho các quyết định liên quan đến hàng hóa. Do đó, tính khách quan là yếu tố quan trọng.
ISO/IEC 17020 yêu cầu tổ chức nhận diện và kiểm soát các nguy cơ ảnh hưởng đến tính khách quan trong hoạt động giám định. Những nguy cơ này có thể liên quan đến lợi ích tài chính, quan hệ tổ chức hoặc áp lực từ các bên có liên quan. Việc xây dựng cơ chế kiểm soát phù hợp giúp hạn chế tình trạng kết quả bị tác động bởi lợi ích không phù hợp.
Tính khách quan không đồng nghĩa với việc mọi rủi ro đều được loại bỏ. Tổ chức cần có biện pháp quản lý thực tế và duy trì việc thực hiện nhất quán trong phạm vi hoạt động của mình.
ISO/IEC 17020 giúp tổ chức thiết lập cách thức thực hiện giám định phù hợp với phạm vi công việc. Tổ chức cần xác định yêu cầu cần đánh giá, phương pháp giám định, trách nhiệm của người thực hiện và cách ghi nhận kết quả theo yêu cầu áp dụng.
Đối với hàng hóa, việc sử dụng quy trình rõ ràng giúp hạn chế khác biệt không cần thiết giữa các lần giám định tương tự. Khi phát sinh tình huống bất thường hoặc yêu cầu kỹ thuật đặc thù, tổ chức cần xem xét phương pháp được sử dụng có phù hợp hay không, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm cá nhân của người thực hiện.
Kết quả giám định cần có căn cứ để các bên liên quan hiểu được đối tượng đã được kiểm tra, phạm vi công việc và kết quả ghi nhận. Việc quản lý hồ sơ, thông tin và báo cáo giúp tổ chức chứng minh quá trình giám định đã được thực hiện theo yêu cầu áp dụng.
Hồ sơ được kiểm soát phù hợp cũng hỗ trợ việc rà soát khi có câu hỏi về kết quả hoặc khi cần xem xét lại quá trình thực hiện. Tuy nhiên, ISO/IEC 17020 không bảo đảm rằng mọi lô hàng được giám định đều đạt yêu cầu. Kết luận vẫn phụ thuộc vào tình trạng thực tế của đối tượng, phạm vi giám định và căn cứ đánh giá được sử dụng.
Thông qua quy trình giám định được tổ chức phù hợp, các sai lệch so với yêu cầu có thể được phát hiện và ghi nhận. Thông tin này giúp khách hàng, cơ quan quản lý hoặc các bên liên quan xem xét biện pháp xử lý phù hợp với tình huống.
Vai trò của tiêu chuẩn là hỗ trợ tổ chức thực hiện hoạt động giám định có năng lực và nhất quán, không phải thay thế trách nhiệm quản lý chất lượng của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu hoặc chủ thể có liên quan đến hàng hóa.
ISO/IEC 17020 cần được xem xét cùng quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động giám định chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Theo Nghị định 133/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký hoạt động có nội dung liên quan đến năng lực của tổ chức và việc đáp ứng tiêu chuẩn áp dụng. Yêu cầu cụ thể cần được xác định theo quy định và phạm vi hoạt động đăng ký.
Hồ sơ đăng ký hoạt động giám định có thể liên quan đến chứng chỉ công nhận và phạm vi công nhận của tổ chức, hoặc tài liệu kê khai năng lực theo mẫu quy định, tùy tình trạng công nhận và phạm vi đăng ký. Vì vậy, tổ chức cần xác định rõ phạm vi hoạt động dự kiến, tình trạng công nhận và thành phần hồ sơ tương ứng trước khi nộp.
Không nên hiểu rằng mọi tổ chức đều phải có cùng một loại chứng chỉ công nhận trong mọi trường hợp. Việc chuẩn bị hồ sơ cần căn cứ đúng thủ tục hành chính áp dụng và tài liệu pháp luật hiện hành.
Việc đáp ứng tiêu chuẩn không thay thế thủ tục đăng ký hoạt động giám định theo quy định Việt Nam. Tổ chức vẫn cần đáp ứng các điều kiện liên quan, chuẩn bị thành phần hồ sơ phù hợp và thực hiện thủ tục với cơ quan có thẩm quyền.
Đồng thời, việc được công nhận theo một phạm vi nhất định không có nghĩa tổ chức được mặc nhiên thực hiện mọi loại hình giám định. Phạm vi công nhận, phạm vi đăng ký và yêu cầu pháp luật áp dụng cần được xem xét riêng.
ISO đã công bố ISO/IEC 17020:2026 vào tháng 3/2026. Tuy nhiên, khi chuẩn bị hồ sơ tại Việt Nam, tổ chức cần kiểm tra tiêu chuẩn quốc gia tương ứng, quy định pháp luật hiện hành và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Không nên tự kết luận phiên bản mới nhất của ISO đã tự động thay thế mọi yêu cầu được viện dẫn trong thủ tục hành chính trong nước.
Tổ chức cần xác định rõ loại hàng hóa, đặc tính cần giám định, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp phù hợp. Phạm vi công việc cần tương xứng với năng lực nhân sự và nguồn lực hiện có. Khi có nhu cầu mở rộng lĩnh vực, tổ chức cần xem xét các yêu cầu chuyên môn và thủ tục pháp lý tương ứng.
Tổ chức cần xác định năng lực cần thiết cho từng nhiệm vụ, bố trí nhân sự phù hợp và theo dõi khả năng thực hiện công việc. Việc phân công cần bảo đảm người thực hiện có kiến thức và kỹ năng đáp ứng yêu cầu của loại hình giám định được giao.
Hồ sơ giám định cần thể hiện thông tin cần thiết về đối tượng, phạm vi công việc, quá trình thực hiện và kết quả theo yêu cầu áp dụng. Tổ chức cũng cần kiểm soát tài liệu và thông tin để hỗ trợ việc rà soát khi phát sinh câu hỏi về kết quả. Yêu cầu cụ thể về hồ sơ và thời hạn lưu giữ cần căn cứ vào tiêu chuẩn phiên bản áp dụng, quy định chuyên ngành và quy trình của tổ chức.
ISO/IEC 17020 có vai trò thiết lập yêu cầu về năng lực, tính khách quan và tính nhất quán trong hoạt động của tổ chức giám định. Việc áp dụng tiêu chuẩn phù hợp giúp tổ chức kiểm soát quy trình và tăng độ tin cậy của kết quả giám định hàng hóa.
Đối với tổ chức hoạt động tại Việt Nam, tiêu chuẩn cần được xem xét cùng các điều kiện và thủ tục pháp luật hiện hành. Khi cần hỗ trợ xác định quy định áp dụng và chuẩn bị hồ sơ đăng ký hoạt động giám định, tổ chức có thể liên hệ Khánh An Business Law để được tư vấn theo trường hợp thực tế.
Khánh An Business Law hỗ trợ tổ chức trong quá trình thực hiện thủ tục đăng ký hoạt động giám định theo phạm vi dịch vụ gồm tư vấn khung pháp lý áp dụng, tiếp nhận thông tin và chuẩn bị hồ sơ theo quy định, nộp hồ sơ thay mặt khách hàng đến cơ quan có thẩm quyền, theo dõi hồ sơ và xử lý vấn đề phát sinh nếu có, nhận kết quả thay mặt khách hàng và bàn giao, đồng thời tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan.
Dịch vụ tập trung vào việc hỗ trợ thủ tục và hồ sơ pháp lý. Việc đánh giá hoặc công nhận theo ISO/IEC 17020 cần được thực hiện theo quy trình và thẩm quyền tương ứng, không đồng nghĩa với dịch vụ đăng ký hoạt động giám định nêu trên.
Tổ chức có nhu cầu xác định thủ tục áp dụng có thể liên hệ Khánh An Business Law để được tư vấn dựa trên thông tin và hồ sơ thực tế.
Xem Thêm: Dịch vụ xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giám định chất lượng sản phầm, hàng hóa
Giá trị cốt lõi của Khánh An
Chúng tôi luôn hướng tới 3 giá trị cốt lõi: UY TÍN – CHẤT LƯỢNG – HIỆU QUẢ CAO. Những giá trị này không chỉ là kim chỉ nam trong hoạt động của chúng tôi mà còn là động lực để chúng tôi không ngừng phát triển. Chúng tôi tự hào khi nhận được những phản hồi tích cực từ Quý Khách hàng, điều này khẳng định chất lượng dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.
Khánh An sẽ tiếp tục nỗ lực hết mình để mang đến dịch vụ luật tốt nhất, đồng hành cùng sự phát triển bền vững của Quý Khách hàng.
ISO/IEC 17020 quy định các yêu cầu đối với năng lực, tính khách quan và hoạt động nhất quán của tổ chức thực hiện giám định. Tiêu chuẩn hỗ trợ tổ chức kiểm soát hoạt động chuyên môn và cung cấp kết quả giám định có căn cứ.
Không nên kết luận rằng tiêu chuẩn bắt buộc trong mọi trường hợp. Tổ chức cần xem xét loại hình giám định, phạm vi đăng ký và quy định pháp luật chuyên ngành áp dụng để xác định yêu cầu cụ thể.
Không tự động. Tổ chức vẫn phải đáp ứng các điều kiện và thực hiện thủ tục đăng ký theo quy định pháp luật Việt Nam. Việc áp dụng hoặc được công nhận theo tiêu chuẩn không thay thế quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
ISO/IEC 17020 tập trung vào tổ chức thực hiện hoạt động giám định. Trong khi đó, ISO/IEC 17025 quy định yêu cầu về năng lực của phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn. Hai tiêu chuẩn có đối tượng và phạm vi áp dụng khác nhau, vì vậy không nên xem chúng là tiêu chuẩn có thể thay thế cho nhau.
ISO/IEC 17020:2026 là phiên bản quốc tế mới được công bố vào tháng 3/2026. Tuy nhiên, phiên bản cần áp dụng trong từng trường hợp tại Việt Nam phải được xác định theo tiêu chuẩn quốc gia tương ứng, quy định pháp luật và yêu cầu công nhận liên quan.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
CÔNG TY LUẬT TNHH KHÁNH AN BUSINESS LAW
Address: 88 To Vinh Dien, Khuong Dinh, Ha Noi
Hotline: 097.652.9499
Web: Khanhanlaw.com
Email: Info@khanhanlaw.net
Rất hân hạnh được hợp tác cùng Quý khách!
Khuyến cáo:
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp các thông tin chung và không nhằm cung cấp bất kỳ ý kiến tư vấn cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Các quy định pháp luật được dẫn chiếu trong nội dung bài viết có hiệu lực vào thời điểm đăng tải bài viết nhưng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đọc. Do đó, chúng tôi khuyến nghị bạn luôn tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi áp dụng.
Các vấn đề liên quan đến nội dung hoặc quyền sở hữu trí tuệ của bài viết, vui lòng gửi email đến info@khanhanlaw.net.
Khánh An là một công ty tư vấn tại Việt Nam có kinh nghiệm và năng lực cung cấp các dịch vụ tư vấn liên quan đến Doanh nghiệp và Đầu tư. Vui lòng tham khảo về dịch vụ của chúng tôi qua website: khanhanlaw.com hoặc liên hệ trực tiếp qua số Hotline: 097.652.9499.
Công ty Luật TNHH Khánh An Business Law
Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động số: 01.2025.02.2682, cấp lần đầu ngày 18/12/2025 tại Sở Tư pháp Thành phố Hà Nội.
Đại diện bởi: Luật Sư Trịnh Thị Hương (Giám đốc Công ty)
A: Tầng 5, Toà nhà 88 Tô Vĩnh Diện, Phường Khương Đình, Thành phố Hà Nội
P: 097.652.9499
BẢN ĐỒ VĂN PHÒNG
Thiết kế web: vGing
