Doanh thu tính thuế TNDN trong xây dựng được xác định vào thời điểm nào?

Trong lĩnh vực xây dựng, mỗi công trình không chỉ được hình thành từ những bản vẽ thiết kế, vật liệu và nhân lực mà còn gắn liền với hàng loạt nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thực hiện trong suốt quá trình triển khai dự án. Trong đó, việc xác định đúng thời điểm ghi nhận doanh thu để tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là một vấn đề đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ kê khai, hạch toán và quyết toán thuế của doanh nghiệp.

Khác với nhiều ngành nghề thông thường, hoạt động xây dựng thường có thời gian thực hiện kéo dài, giá trị hợp đồng lớn và quá trình nghiệm thu, bàn giao được chia thành nhiều giai đoạn. Chính vì vậy, việc xác định thời điểm phát sinh doanh thu tính thuế không phải lúc nào cũng đơn giản. Chỉ một sai sót nhỏ trong việc ghi nhận doanh thu cũng có thể dẫn đến những rủi ro về thuế, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh và quá trình thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế.

Vậy theo quy định hiện hành, doanh thu tính thuế TNDN đối với hoạt động xây dựng được xác định vào thời điểm nào? Doanh nghiệp cần lưu ý những nguyên tắc gì để đảm bảo việc kê khai và hạch toán đúng quy định? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN đối với hoạt động xây dựng được xác định như thế nào?

Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 5 Thông tư 20/2026/TT-BTC, đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt (bao gồm cả hoạt động đóng tàu), thời điểm xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp là thời điểm nghiệm thu công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng công việc xây dựng, lắp đặt đã hoàn thành, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đã thu được tiền hay chưa.

Quy định này được đặt trong khuôn khổ hướng dẫn xác định thời điểm ghi nhận doanh thu tính thuế TNDN đối với một số hoạt động đặc thù. Cụ thể:

• Đối với hàng hóa xuất khẩu, thời điểm xác định doanh thu là ngày chuyển giao quyền sở hữu theo hợp đồng xuất khẩu; trường hợp không xác định được thì thực hiện theo quy định của pháp luật hải quan.
• Đối với hoạt động vận tải hàng không, doanh thu được xác định tại thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ vận chuyển cho khách hàng.
• Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt (bao gồm đóng tàu), doanh thu được ghi nhận khi công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng công việc được nghiệm thu.
• Đối với hoạt động cung cấp điện, nước, thời điểm xác định doanh thu là ngày xác nhận chỉ số công tơ ghi trên hóa đơn tiền điện, tiền nước.

Như vậy, đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, lắp đặt hoặc đóng tàu, việc xác định doanh thu tính thuế TNDN không căn cứ vào thời điểm thanh toán mà được xác định theo thời điểm nghiệm thu công việc hoàn thành theo quy định của pháp luật.

Thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN đối với doanh nghiệp nước ngoài theo Thông tư 20/2026/TT-BTC được quy định như thế nào?

Khoản 2 Điều 5 Thông tư 20/2026/TT-BTC đã quy định cụ thể về thời điểm xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với một số hoạt động của doanh nghiệp nước ngoài. Theo đó, thời điểm ghi nhận doanh thu tính thuế được xác định tùy theo từng loại giao dịch phát sinh.

Cụ thể:

Đối với hoạt động chuyển nhượng vốn, doanh thu tính thuế TNDN được xác định tại thời điểm hợp đồng chuyển nhượng vốn ban đầu bắt đầu có hiệu lực theo quy định pháp luật.

Đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán hoặc chứng chỉ tiền gửi, thời điểm xác định doanh thu tính thuế là thời điểm giao dịch chuyển nhượng được thực hiện.

Đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán phái sinh dưới hình thức hợp đồng tương lai, doanh thu tính thuế được xác định tại thời điểm lệnh mua, bán hợp đồng tương lai được khớp trên hệ thống giao dịch của Sở Giao dịch chứng khoán hoặc tại thời điểm hợp đồng tương lai đến ngày đáo hạn.

Như vậy, đối với doanh nghiệp nước ngoài, thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN không áp dụng chung cho mọi giao dịch mà được xác định theo tính chất của từng hoạt động chuyển nhượng. Việc xác định đúng thời điểm ghi nhận doanh thu có ý nghĩa quan trọng trong quá trình kê khai, tính và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.

Doanh thu tính thuế TNDN đối với hoạt động cho thuê tài sản được xác định như thế nào?

Theo quy định tại điểm đ khoản 3 Điều 8 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh thu làm căn cứ tính thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động cho thuê tài sản được xác định dựa trên số tiền thực tế bên thuê thanh toán theo từng kỳ thuê.

Cụ thể, doanh thu tính thuế được xác định như sau:

Trong trường hợp thanh toán theo từng kỳ, doanh thu ghi nhận là số tiền thuê tài sản mà bên thuê trả theo đúng thời hạn quy định trong hợp đồng thuê.

Đối với trường hợp bên thuê trả tiền trước cho nhiều năm, doanh nghiệp căn cứ vào điều kiện thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ cũng như phương pháp xác định chi phí để lựa chọn một trong hai cách xác định doanh thu tính thuế:

• Phương pháp thứ nhất: Phân bổ số tiền thuê đã trả trước cho từng năm, theo đó doanh thu mỗi năm được xác định bằng tổng số tiền trả trước chia đều cho số năm thuê.
• Phương pháp thứ hai: Ghi nhận toàn bộ số tiền thuê trả trước của nhiều năm vào doanh thu của kỳ phát sinh.

Lưu ý quan trọng, đối với doanh nghiệp đang trong thời gian được hưởng ưu đãi thuế TNDN, nếu lựa chọn phương pháp ghi nhận toàn bộ tiền thuê trả trước cho nhiều năm thì việc xác định số thuế TNDN phải nộp từng năm hoặc từng kỳ ưu đãi sẽ được phân bổ tương ứng, bằng cách lấy tổng số thuế của toàn bộ thời gian thuê chia đều cho số năm mà bên thuê đã trả trước.

Như vậy, việc xác định doanh thu tính thuế đối với hoạt động cho thuê tài sản được linh hoạt theo phương thức thanh toán, nhưng phải đảm bảo phù hợp chế độ kế toán và nguyên tắc xác định nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.

KẾT LUẬN

Việc xác định đúng thời điểm ghi nhận doanh thu tính thuế TNDN trong hoạt động xây dựng không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm tính chính xác, minh bạch trong công tác kế toán và quản trị tài chính doanh nghiệp. Đây là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, đồng thời hạn chế những tranh chấp hoặc rủi ro phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.

Trong bối cảnh các quy định về thuế ngày càng được hoàn thiện và việc quản lý thuế ngày càng chặt chẽ, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cần chủ động cập nhật quy định pháp luật, rà soát quy trình nghiệm thu, bàn giao và ghi nhận doanh thu một cách chính xác. Sự tuân thủ đúng ngay từ đầu không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các khoản truy thu, xử phạt không đáng có mà còn tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động kinh doanh phát triển ổn định và bền vững trong dài hạn.

Giới thiệu về dịch vụ Công ty Luật TNHH Khánh An Business Law 

Khánh An tự hào là một trong những Công ty Luật uy tín cung cấp dịch vụ luật tại Việt Nam. Chúng tôi cam kết mang đến cho Quý Khách hàng các giải pháp pháp lý toàn diện và hiệu quả, đáp ứng đầy đủ nhu cầu và yêu cầu của từng doanh nghiệp cũng như cá nhân.

Luật Khánh An Business Law cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ xin giấy phép hoạt động xây dựng chuyên nghiệp, giúp doanh nghiệp và nhà thầu nhanh chóng đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý theo quy định hiện hành. Công ty hỗ trợ rà soát năng lực hoạt động xây dựng, chứng chỉ hành nghề, hồ sơ năng lực doanh nghiệp, chuẩn bị tài liệu pháp lý và đại diện khách hàng làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình xin cấp phép. Với đội ngũ am hiểu sâu về pháp luật xây dựng và kinh nghiệm xử lý thủ tục thực tế, Luật Khánh An Business Law giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, hạn chế sai sót hồ sơ và đảm bảo quá trình cấp phép diễn ra nhanh chóng, thuận lợi.   

Giá trị cốt lõi của Khánh An

Chúng tôi luôn hướng tới 3 giá trị cốt lõi: UY TÍN – CHẤT LƯỢNG – HIỆU QUẢ CAO. Những giá trị này không chỉ là kim chỉ nam trong hoạt động của chúng tôi mà còn là động lực để chúng tôi không ngừng phát triển. Chúng tôi tự hào khi nhận được những phản hồi tích cực từ Quý Khách hàng, điều này khẳng định chất lượng dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.

Khánh An sẽ tiếp tục nỗ lực hết mình để mang đến dịch vụ luật tốt nhất, đồng hành cùng sự phát triển bền vững của Quý Khách hàng.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

CÔNG TY LUẬT TNHH KHÁNH AN BUSINESS LAW

Address: 88 To Vinh Dien, Khuong Dinh, Ha Noi

Hotline: 097.652.9499 

Web: Khanhanlaw.com

Email: Info@khanhanlaw.net

Rất hân hạnh được hợp tác cùng Quý khách!